آب

مدیریت منابع آبی : پیاده سازی آبیاری دقیق در مزارع جالیزی

در راستای ارتقای بهره‌وری و صرفه‌جویی در مصرف آب، عملیات آبیاری دقیق در مزارع کشت محصولات جالیزی اجرا شد. این نظام جدید با نصب کنتور بر روی خطوط آبیاری، امکان کنترل لحظه‌ای حجم آب مصرفی را فراهم کرده و از هدررفت منابع آب جلوگیری می‌کند. محمد شهریاری، عضو هیأت علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی و مجری پروژه، در بازدید و اجرای میدانی این طرح تأکید کرد که زمان‌بندی آبیاری باید با رطوبت واقعی خاک همگام‌سازی شود. او نکات کلیدی درباره محاسبه دقیق حجم آب مورد نیاز و تعیین زمان‌بندی بهینه آبیاری را به همکاران و کارشناسان ارائه داد. این اقدام نشان‌دهنده تعهد به توسعه روش‌های پایدار در صنعت کشاورزی و تلفیق دانش فنی با مدیریت هوشمند کشاورزی است.

برگزاری دوره آموزشی ترویج کشت گیاهان کم‌آب‌بر؛ راهبرد هوشمند عبور کشاورزی سیستان از بحران خشکسالی

دوره آموزشی ترویج کشت گیاهان کم‌آب‌بر با هدف ارتقای بهره‌وری مصرف آب، توسعه کشاورزی پایدار و افزایش تاب‌آوری بخش کشاورزی در شرایط خشکسالی برگزار شد. در این دوره، احمد قاسمی بر ضرورت اصلاح الگوی کشت و توسعه گیاهان مقاوم به کم‌آبی و شوری از جمله سورگوم، ارزن، کوشیا، کینوا، گیاهان دارویی و سایر محصولات کم‌آب‌بر تأکید کرد و راهکارهایی مانند آبیاری قطره‌ای، خاک‌ورزی حفاظتی، استفاده از مواد آلی، احداث بادشکن و کشت ارقام متحمل به خشکی را برای کاهش مصرف آب معرفی کرد. همچنین مجتبی هادی‌زاده، محقق بخش خاک و آب مرکز، با اشاره به تداوم خشکسالی، کاهش آب رودخانه هیرمند و افزایش شوری منابع آب و خاک، توسعه کشت گیاهان کم‌آب‌بر نظیر سورگوم، ارزن، عدس، گیاهان دارویی و زیتون را راهکاری مؤثر برای حفظ امنیت غذایی، پایداری تولید و افزایش درآمد کشاورزان منطقه دانست.

برداشت ارقام هیبرید پرمحصول چغندر علوفه‌ای در سیستان

احمد قاسمی، عضو هیئت‌علمی مرکز، با اشاره به اهمیت چغندر علوفه‌ای در تأمین خوراک دام و مدیریت منابع آب، این گیاه را از ارقام پرمحصول و متحمل به شوری دانست که قابلیت کشت با آب‌های شور و لب‌شور را دارد. وی افزود: چغندر علوفه‌ای به دلیل کشت در فصل سرما، موجب کاهش مصرف آب و افزایش بهره‌وری آبی می‌شود. به گفته قاسمی، این گیاه علاوه بر کیفیت مناسب علوفه، دارای حدود ۱۱ درصد پروتئین در غده بوده و در شرایط اقلیمی سیستان توان تولید بیش از ۱۰۰ تن غده در هکتار را دارد و برداشت آن از اوایل فروردین‌ماه امکان‌پذیر است.

برگزاری دوره آموزشی مدیریت مصرف آب در مزرعه

دوره آموزشی مدیریت مصرف آب در مزرعه با حضور محققان مرکز، کارشناسان جهاد کشاورزی زابل و بهره‌برداران در روستای ژاله‌ای برگزار شد. در این دوره، مجتبی هادی‌زاده، محقق بخش آب و خاک مرکز، با تأکید بر اهمیت مدیریت مصرف آب در کشاورزی، راهکارهایی همچون تسطیح اراضی، آبیاری شبانه، استفاده از مالچ، کنترل علف‌های هرز، توسعه سامانه‌های آبیاری تحت فشار، اصلاح الگوی کشت، بهبود خاک و کشت گلخانه‌ای را از مهم‌ترین روش‌های افزایش بهره‌وری آب و کاهش هدررفت آن برشمرد. وی مدیریت علمی و مشارکتی آب را عاملی مؤثر در حفظ منابع آبی، افزایش عملکرد محصولات و پایداری کشاورزی برای نسل‌های آینده دانست.

برگزاری دوره آموزشی اجماع سازی اهداف و برنامه های آینده بخش کشاورزی دشت سیستان

در این دوره آموزشی، منصور سارانی رئیس مرکز با تأکید بر ضرورت برنامه‌ریزی آینده‌نگر در بخش کشاورزی، تغییر الگوهای سنتی و حرکت به سمت کشاورزی دانش‌بنیان و محیط‌های کنترل‌شده را لازمه تداوم کشاورزی در سیستان دانست و بر اهمیت آموزش‌های تخصصی از تولید بذر تا مدیریت آفات و بهره‌وری آب تأکید کرد. در ادامه، شهریاری محقق مرکز و مدرس دوره، عوامل بنیادین توسعه کشاورزی شامل اقلیم، آب و خاک را تشریح کرد و با اشاره به پیامدهای تغییرات اقلیمی از جمله افزایش تبخیر و تعرق، ناپایداری رشد گیاهان و تشدید تبخیر از سطح خاک و منابع آبی، بر ضرورت شناسایی و تحلیل روندهای اثرگذار بر آینده کشاورزی منطقه تأکید نمود.

برگزاری دوره آموزشی آینده پژوهی بخش کشاورزی دشت سیستان

دوره آموزشی آینده‌پژوهی بخش کشاورزی دشت سیستان با حضور محققان، اعضای هیئت علمی مرکز و کارشناسان جهاد کشاورزی شهرستان‌های سیستان برگزار شد. در این دوره، شهریاری، محقق و مدرس دوره، با تشریح عوامل بنیادین توسعه کشاورزی شامل اقلیم، آب و خاک، بر ضرورت شناسایی و تحلیل روندهای مؤثر بر آینده کشاورزی تأکید کرد و تغییرات اقلیمی، افزایش تبخیر و تعرق و ناپایداری رشد گیاهان را از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی بخش کشاورزی منطقه برشمرد.

آبگیری استخرهای ذخیره آب ایستگاه تحقیقات و آموزش کشاورزی ومنابع طبیعی زهک، نقشی کلیدی در تامین آب پایدار و بهبود درآمد

تامین آب پایدار ایستگاه تحقیقات علوم دامی زهک با هدف صیانت از گاو اصیل سیستانی

منصور سارانی، رئیس مرکز، از تأمین آب پایدار ایستگاه تحقیقات علوم دامی زهک به عنوان تنها مرکز ملی حفاظت از گاو اصیل نژاد سیستانی خبر داد. این طرح به منظور تقویت زیرساخت‌های تحقیقاتی و حفظ ذخایر ژنتیکی کشور با حمایت و همکاری شرکت آب و فاضلاب استان و شهرستان زهک و ریاست سازمان جهاد کشاورزی اجرا شده است. در این طرح، خط انتقال آب و ایستگاه پمپاژ ساخته شده و امکان تأمین آب پایدار برای نگهداری حداکثر یک‌هزار رأس دام فراهم شده است. این اقدام به ارتقای شرایط نگهداری گاو سیستانی و کاهش هزینه‌های سالیانه ایستگاه کمک خواهد کرد.

کاربرد هوش مصنوعی راهبردی نوین برای ارتقاء بهره وری آب و تحقق کشاورزی پایدار

هادی‌زاده، محقق بخش آب و خاک مرکز، در مصاحبه‌ای رادیویی با اشاره به تشدید بحران کم‌آبی و پیامدهای تغییرات اقلیمی، کشاورزی را بزرگ‌ترین مصرف‌کننده آب شیرین دانست و بر ضرورت تغییر رویکردهای مدیریتی تأکید کرد. وی با بیان اینکه بیش از ۹۰ درصد منابع آب تجدیدپذیر کشور در بخش کشاورزی مصرف می‌شود، استفاده از هوش مصنوعی را راهکاری مؤثر برای مدیریت دقیق آبیاری، کاهش مصرف آب و افزایش عملکرد محصولات معرفی کرد. به گفته او، سامانه‌های آبیاری هوشمند قادرند مصرف آب را ۳۰ تا ۴۰ درصد کاهش داده و عملکرد محصولات را تا ۲۵ درصد افزایش دهند. هادی‌زاده توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، حمایت مالی و آموزش بهره‌برداران را از الزامات تحقق کشاورزی هوشمند و تضمین امنیت غذایی کشور برشمرد.

برگزاری دوره تخصصی اصول مدیریت تولید محصولات گلخانه ای ویژه بانوان گلخانه دار در نیمروز

دوره آموزشی تخصصی «اصول مدیریت تولید محصولات گلخانه‌ای» با هدف ارتقای دانش فنی و توانمندسازی بانوان گلخانه‌دار، در محل مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان نیمروز برگزار شد. در این دوره، غلامعلی کیخا مدرس و معاون مرکز، با تشریح مباحث علمی و کاربردی مدیریت تولید گلخانه‌ای، بر ضرورت تغییر الگوی کشت، افزایش بهره‌وری آب، مدیریت عوامل اقلیمی، کنترل آفات و استفاده از نهاده‌های استاندارد تأکید کرد و توسعه تعاونی‌های گلخانه‌داران را راهکاری مؤثر برای پایداری تولید و بهبود معیشت روستاییان منطقه دانست.

برگزاری جلسه هم اندیشی مرکز با مدیریت آب و خاک جهاد کشاورزی استان (گامی به سوی کشاورزی پایدار)

نشست تخصصی هم‌اندیشی «کشاورزی پایدار در حوزه آب و خاک» با حضور رئیس مرکز، اعضای هیأت علمی و مدیران سازمان جهاد کشاورزی استان سیستان‌ و بلوچستان برگزار شد. در این نشست، بر هم‌افزایی علمی و اجرایی در مدیریت منابع آب و خاک، ترویج فناوری‌های زیرسطحی و اجرای طرح‌های پایلوت تحقیقاتی تأکید شد. حاضران، تغییر اقلیم و کمبود منابع آبی را مهم‌ترین چالش منطقه دانستند و خواستار تصمیم‌گیری مبتنی بر داده‌های علمی و حرکت به‌سوی الگوهای سازگار با اقلیم، از جمله توسعه دامداری و کشاورزی گلخانه ای شدند

نشست نخبگانی و هم اندیشی پیرامون الویت همکاری های مشترک در زمینه آب و خاک بین دانشکده آب و خاک زابل و مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان

نشست نخبگانی با حضور رئیس و اعضای هیات علمی دانشکده آب و خاک زابل و معاونین مرکز تحقیقات برگزار شد. در این نشست، ایده‌ها و دیدگاه‌های تخصصی درباره چالش‌ها و مأموریت‌های حوزه آب و خاک مطرح شد. کیخا، معاون پشتیبانی و برنامه‌ریزی مرکز، ضمن ارائه گزارشی از مأموریت‌های کلان موسسه و اولویت‌های تحقیقاتی منطقه سیستان، بر ضرورت هماهنگی در اجرای پروژه‌های تحقیقاتی مشترک تأکید کرد. در پایان مقرر گردید جلسات تخصصی منطقه‌ای در محورهای آبیاری، محصولات گلخانه‌ای، سایبان‌ها، فناوری داده و هوش مصنوعی، تولید علوفه هیدروپونیک و آموزش و ترویج برگزار و شیوه‌نامه همکاری مشترک تدوین شود تا زمینه آغاز فعالیت‌های میدانی مشترک فراهم گردد.

برگزاری دوره آموزش کاربردی و عملی در حوزه بسترهای کاشت محصولات گلخانه ای در سیستان

دوره آموزشی «بسترهای کاشت محصولات گلخانه‌ای» با حضور گلخانه‌داران منطقه در مجتمع گلخانه‌ای ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی زهک برگزار شد. این دوره با هدف ارتقای دانش فنی بهره‌برداران و بهبود مدیریت تولید گلخانه‌ای طراحی گردید. غلامعلی کیخا معاون برنامه ریزی و پشتیبانی مرکز و متخصص در حوزه خاک و آب به تشریح مباحثی همچون فرآوری اصولی کود دامی، آزمون خاک، مصرف صحیح کودهای مختلف، تنظیم PH آب و خاک و کاربرد مالچ‌های پلاستیکی پرداخت. همچنین محمود محمدقاسمی عضو هیات علمی مرکز، بستر‌سازی در گلخانه را عامل افزایش ۳۰ تا ۷۰ درصدی عملکرد دانست و بر ضرورت توجه ویژه به منابع آب و خاک تأکید کرد. در پایان نیز گلخانه‌داران پرسش‌های تخصصی خود را مطرح کرده و پاسخ‌های علمی دریافت کردند.

همکاری مشترک و بررسی روند اجرای طرح های پژوهشی در دست اقدام بخش تحقیقات فنی و مهندسی با مدیریت آب و خاک جهاد کشاورزی

در راستای ارتقای بهره‌وری کشاورزی و حفاظت از منابع طبیعی، نشستی مشترک با حضور رئیس مرکز اعضای هیأت علمی و مدیران آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی استان برگزار شد. در این جلسه، اجرای طرح‌های پژوهشی نوین در بخش فنی و مهندسی، راهکارهای مدیریت مؤثر منابع آب و خاک، و زمینه‌های همکاری بین نهادی مورد بررسی قرار گرفت. محمدرضا ناروئی‌راد، رئیس مرکز، با تأکید بر لزوم هم‌افزایی بین نهادها گفت: «با همکاری مشترک می‌توان نتایج بهتری برای کشاورزان و جامعه رقم زد.» این نشست، گامی مهم در جهت توسعه پایدار و ارتقاء تحقیقات کاربردی در حوزه آب و خاک استان بود.